Nguyễn Ngọc Phan không giới thiệu mình là một doanh nhân thành đạt. Anh cũng không đặt mình vào vai trò hình mẫu truyền cảm hứng. Nếu phải dùng một cụm từ để nói về bản thân, anh chọn một cách gọi rất giản dị: một người đang xây. Xây cuộc sống, xây công việc, xây tư duy và xây những nền móng đủ vững để có thể đi đường dài.
Hơn 22 năm sống và làm việc tại Đức đã đưa anh đi qua nhiều giai đoạn khác nhau: từ bắt đầu ở mức rất thấp, va chạm trực diện với hệ thống châu Âu, học cách tồn tại, rồi học cách làm ăn, và hiện tại là học cách xây dựng bền vững. Anh không viết để chứng minh mình giỏi, cũng không viết để kể một câu chuyện đẹp. Anh viết để ghi lại hành trình thật của một người Việt xa xứ đang từng ngày đặt từng viên gạch cho tương lai.
Một người không “đã thành công”, mà là “đang trên đường”
Nguyễn Ngọc Phan không xây dựng hình ảnh doanh nhân thành đạt. Anh không thích những câu chuyện chỉ kể về kết quả mà bỏ qua quá trình. Với anh, con đường quan trọng hơn đích đến. Bởi chỉ khi hiểu con đường, người ta mới hiểu được vì sao một thứ có thể tồn tại lâu dài.
Hơn hai thập kỷ tại Đức dạy anh rất nhiều bài học căn bản nhưng khắc nghiệt. Ở đó, không có sự ưu ái dành cho cảm xúc. Luật pháp đứng trên mối quan hệ. Quy trình đứng trên ý chí cá nhân. Cấu trúc đứng trên sự cố gắng đơn lẻ. Nếu không có kỷ luật, bạn không thể đi xa. Nếu không có hệ thống, bạn thậm chí không thể đứng vững.
Cuộc sống tại Đức khiến anh hiểu rằng: không thể sống bằng cảm hứng. Cảm hứng có thể giúp bạn bắt đầu, nhưng chỉ có hệ thống mới giúp bạn tồn tại. Anh không muốn sống theo kiểu “qua ngày”. Anh muốn xây dựng những thứ có thể tiếp tục vận hành ngay cả khi anh không còn ở đó.
Tatami – nơi học cách làm chủ thật sự
Một trong hai mô hình kinh doanh hiện tại của Nguyễn Ngọc Phan là Tatami – nhà hàng ẩm thực châu Á. Nhưng với anh, Tatami không chỉ là một nhà hàng. Đó là một trường học thực tế, nơi anh học được gần như đầy đủ những bài học cốt lõi của việc làm chủ.
Tatami buộc anh phải học cách quản lý con người, quản lý quy trình, quản lý chất lượng, quản lý cảm xúc và cuối cùng là chịu trách nhiệm cho mọi quyết định. Nhà hàng là môi trường không khoan nhượng. Chỉ cần thiếu một mắt xích, toàn bộ hệ thống có thể rối loạn.
Tatami dạy anh rằng: nếu không có hệ thống, người chủ sẽ bị cuốn vào mọi việc nhỏ nhất. Nếu không có kỷ luật, người đứng đầu sẽ nhanh chóng kiệt sức. Từ đó, anh hiểu ra một điều rất rõ: làm chủ không phải là làm nhiều nhất, mà là xây một hệ thống đủ tốt để mình không phải làm tất cả, nhưng mọi thứ vẫn vận hành đúng.
KN Asia Markt – bài học về thị trường và niềm tin
Song song với Tatami, Nguyễn Ngọc Phan vận hành KN Asia Markt – cửa hàng thực phẩm châu Á. Nếu nhà hàng dạy anh về vận hành nội bộ, thì KN Asia Markt giúp anh hiểu sâu hơn về thị trường, chuỗi cung ứng, sản phẩm và hành vi khách hàng.
Qua mô hình này, anh nhận ra rằng bán hàng không phải là ép mua. Bán hàng là xây niềm tin. Niềm tin không đến từ lời nói hay quảng cáo, mà đến từ sự nhất quán, từ chất lượng ổn định và từ cách bạn xử lý vấn đề khi có sai sót.
Một cửa hàng tồn tại lâu dài không phải vì giá rẻ nhất, mà vì khách hàng tin rằng khi có vấn đề, bạn sẽ không trốn tránh. Với anh, thương hiệu không nằm ở logo hay khẩu hiệu, mà nằm ở cách bạn hành xử khi mọi thứ không hoàn hảo.
22 năm tại Đức – trường học không có giáo trình
Nguyễn Ngọc Phan thường nói rằng không trường lớp nào dạy anh nhiều bằng cuộc sống ở Đức. Là người nhập cư, anh không có đặc quyền. Không ai nâng đỡ sẵn. Không ai bỏ qua sai sót chỉ vì hoàn cảnh.
22 năm ấy giúp anh thấm thía những nguyên tắc tưởng chừng đơn giản nhưng quyết định tất cả:
- Hệ thống quan trọng hơn cảm xúc
- Luật pháp quan trọng hơn mối quan hệ
- Chất lượng quan trọng hơn tốc độ
- Uy tín quan trọng hơn lời nói
Ở một xã hội vận hành bằng chuẩn mực cao, bạn không thể dựa vào sự thông cảm. Bạn chỉ có thể dựa vào độ tin cậy. Anh không xem mình là nạn nhân của hoàn cảnh nhập cư. Anh coi đó là một phần của cuộc chơi, và đã bước vào cuộc chơi thì phải học luật.
Chưa có hệ sinh thái – và không giấu điều đó
Nguyễn Ngọc Phan không tự nhận mình đã xây được hệ sinh thái lớn. Anh chưa scale mạnh. Chưa làm thương mại xuyên biên giới. Chưa đạt đến những con số khiến người khác ngưỡng mộ.
Nhưng anh có những thứ mà anh coi là quan trọng hơn:
- Trải nghiệm thật
- Sai lầm thật
- Va chạm thật
- Mong muốn thật
- Và tư duy dài hạn thật
Anh không viết để khoe. Anh viết để xây nền. Với anh, việc trung thực về vị trí hiện tại quan trọng hơn việc tạo ra một hình ảnh đẹp trong mắt người khác.
Một con người không hoàn hảo, nhưng kiên định
Nguyễn Ngọc Phan không xem mình là người xuất sắc nhất. Anh tự nhận mình là người chịu khó, học liên tục, không bỏ cuộc và luôn nghĩ dài hạn. Anh không giỏi làm màu. Không thích nói những thứ mình chưa hiểu sâu.
Khi bị chỉ trích, anh thường chọn im lặng và suy nghĩ. Anh không phản ứng nhanh, không tranh cãi vội. Anh xử lý mọi thứ bên trong trước khi phản hồi ra bên ngoài. Anh tin vào nhân – quả, tin vào win–win và không thích những mối quan hệ một chiều.
Anh cũng không che giấu việc mình không giỏi kỷ luật. Nhưng thay vì phủ nhận, anh chọn cách xây kỷ luật từng ngày, thông qua hệ thống và thói quen nhỏ.
Gia đình – lý do để đi chậm nhưng đi lâu
Điều giữ Nguyễn Ngọc Phan đứng vững không phải tiền, cũng không phải danh. Đó là gia đình. Trong những giai đoạn thua lỗ, rối loạn, mệt mỏi và hoang mang, gia đình là điểm neo giúp anh không bỏ cuộc.
Chính vì vậy, anh không đi nhanh. Anh chọn đi chậm, nhưng chắc. Anh không đánh đổi sự hiện diện trong gia đình để lấy tăng trưởng bằng mọi giá. Với anh, một sự nghiệp mà đánh mất gia đình thì không thể gọi là thành công.
Thành công theo cách anh định nghĩa
Với Nguyễn Ngọc Phan, thành công không phải là có bao nhiêu cửa hàng hay bao nhiêu doanh thu. Thành công là:
- Doanh nghiệp vẫn vận hành khi anh không có mặt
- Nhân viên có thể sống được bằng công việc của họ
- Gia đình không bị bỏ quên
- Và bản thân không đánh mất giá trị cốt lõi
Anh không chạy theo sự công nhận của số đông. Điều anh cần là mỗi năm nhìn lại, thấy mình trưởng thành hơn, hiểu đời hơn và bớt nóng vội hơn.
Anh đang đi về đâu?
Nguyễn Ngọc Phan thẳng thắn thừa nhận rằng anh chưa có tất cả câu trả lời. Nhưng anh có hướng đi rõ ràng: xây hệ thống, xây đội ngũ, xây thương hiệu và xây giá trị thật.
Anh không tin vào làm giàu nhanh. Anh tin vào làm đúng. Với anh, thành công không phải là một khoảnh khắc, mà là hệ quả của việc đi đúng hướng trong thời gian đủ dài.
Hành trình của Nguyễn Ngọc Phan, suy cho cùng, là hành trình của một người Việt xa xứ chọn xây từng viên gạch, lặng lẽ nhưng bền bỉ, trong một thế giới không dễ dãi. Và nếu một ngày nào đó có người nhắc đến anh, anh hy vọng họ không nói “anh ấy giàu”, mà nói: “anh ấy là người đã đi đường dài một cách tử tế.”
Hiểu thêm câu chuyện của Nguyễn Ngọc Phan